ΠΑΡΟΣ

Τοποθεσία

 

Η Πάρος είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων και βρίσκεται δυτικά της Νάξου, από την οποία τη χωρίζει στενός δίαυλος πλάτους 3 περίπου μιλίων, ενώ από τον Πειραιά απέχει 90 ναυτικά μίλια. Έχει έκταση 196,308 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το μήκος των ακτών της είναι 118,5 χιλιόμετρα. Ο περίπλους της είναι 35 μίλια. Η καίρια γεωγραφική θέση της Πάρου στο κεντρικό Αιγαίο, το σταυροδρόμι των θαλάσσιων δρόμων που συνδέουν την ηπειρωτική Ελλάδα με τα νησιά του Αρχιπελάγους, τα μικρασιατικά παράλια και ευρύτερα τη Μεσόγειο, αποτέλεσε τη διαχρονική βάση για την ανάπτυξη του νησιού.

 

 

 

Προορισμός

 

Η Πάρος αποτελεί έναν από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς των Ελλήνων και όχι μόνο. Οι ακτές του νησιού, από τις οποίες άλλες σχηματίζουν όμορφες παραλίες (κυρίως στην ανατολική πλευρά του) και φυσικά λιμανάκια και άλλες είναι απότομες και βραχώδεις, είναι περισσότερο διαμελισμένες στη βόρεια πλευρά του. Εκεί σχηματίζεται ο μεγάλος κόλπος της Νάουσας, ένα από τα πιο γραφικά λιμάνια του Αιγαίου. Οι άλλοι δύο μεγάλοι κόλποι του νησιού βρίσκονται στα δυτικά (Παροικιά) και στα ανατολικά (Μάρμαρα). Τα κυριότερα ακρωτήρια της Πάρου είναι: ο Άγιος Φωκάς στον λιμένα της Παροικιάς όπου υπάρχει φάρος, ο Κόρακας στο βόρειο άκρο όπου υπάρχει ο παραδοσιακός πέτρινος φάρος χτισμένος το 1887, ο Τούρχος (ή Τούρκος), ανατολικά του προηγουμένου, η Αγριά, ΒΑ. άκρο, ακριβώς απέναντι της Νάξου, η Σταφίδα, η Βίγλα, και ο Πύργος ή Πυργάκι, ανατολικά-νοτιοανατολικά, και ο Μαύρος κάβος, το νοτιότερο άκρο.

 

Πλησίον της νήσου βρίσκονται πλείστες νησίδες και σκόπελοι, όπως οι επικίνδυνες Πόρτες Πάρου, ο Άγιος Σπυρίδωνας, το Δροσονήσι, το Μακρονήσι, η Γλαροπόδα, το Πατερονήσι, το Φίτζι και το Εβραιόκαστρο (ή Βριόκαστρο).

 

Κυριότεροι λιμένες της Πάρου είναι: της Παροικιάς, της Νάουσας (αρχαία Αργούσα, πολεμικός λιμένας) μεταξύ των Ακρωτηρίων Κόρακα και Τούρχου, και ο λιμένας του Δρυός καλούμενος και Πόρτο Τρίο, νότια. Οι παραλίες του νησιού είναι ιδανικές για όλους καθώς υπάρχουν και απομονωμένες και οργανωμένες αντίστοιχα, με βράχια ή αμμουδιά.

 

Εσωτερικά το νησί διασχίζεται από Β προς Ν από τέσσερα γυμνά όρη, των οποίων υψηλότερες κορυφές είναι ο Προφήτης Ηλίας (776 μ.), η Μάρπησσα και ο Στρούμπουλας (730 μ.). Πηγαία νερά δεν έχει πολλά και τα περισσότερα υφιστάμενα βρίσκονται στην περιοχή του Δρυού.

 

Το έδαφος του νησιού είναι πετρώδες και αποτελείται από γρανίτες, ασβεστολιθικά πετρώματα (μάρμαρα), γνευσίους και μαρμαρυγίες. Το παριανό μάρμαρο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα ως το καλύτερο της Ελλάδας. Σε μικρή ποσότητα υπάρχει επίσης μαγγάνιο, το οποίο οι Παριανοί το εκμεταλλεύονταν ως το 1960 στα ορυχεία των Θαψανών.

 

 

 

Κλίμα

 

Το κλίμα του νησιού είναι τυπικό κυκλαδίτικο: εύκρατο, ξηρό, με ήπιους χειμώνες και λίγες βροχοπτώσεις. Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι περίπου 18 βαθμούς Κελσίου, ενώ, από το Μάιο ως το Σεπτέμβριο, η θερμοκρασία ανεβαίνει αρκετά. Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, για 20-30 μέρες περίπου, τη ζέστη του καλοκαιριού μετριάζουν τα μελτέμια, των «ετησίων» όπως αναφέρονταν από τους αρχαίους Έλληνες, που φυσούν με ένταση 5-7 μποφόρ κατά τη διάρκεια της ημέρας και το βράδυ καταλαγιάζουν.

 

 

 

Το Ονομα της

 

Το όνομα Πάρος δεν είναι το μόνο που χρησιμοποιήθηκε στα αρχαία χρόνια για την ονοματοδότηση του φερώνυμου κυκλαδικού νησιού. Τα ονόματα αυτά έχει καταγράψει ο Αλεξανδρινός γραμματικός Νικάνωρ (2ος αι. π.Χ.) στο έργο Μετονομασίαικαι διέσωσε γραμματειακά ο Στέφανος ο Βυζάντιος στα Εθνικά του:

Το όνομα Πάρος δεν απαντά στον Όμηρο ούτε στις πινακίδες της γραμμικής γραφής Β’, ενώ πρώτη γραμματειακή της μνεία είναι στον Ομηρικό Ύμνο Εις Απόλλωνα, έργο του 7ου αιώνα π.Χ. και στον Ύμνο εις Δήμητραν.

Το εθνικό όνομα των κατοίκων του νησιού ήταν Πάριος και απαντάται στον Πίνδαρο και τον Ηρόδοτο. Ως προς την ετυμολογία του ονόματος Πάρος μαθαίνουμε από τον Στέφανο τον Βυζάντιο, πως ο Καλλίμαχος ο γραμματικός υποστήριζε πως οφείλεται στον Αρκάδα οικιστή του νησιού Πάρο τον Παρράσιο, άποψη που δεχόταν και ο Αριστοτέλης. Στην αρχαιότητα σπουδαία προϊόντα της Πάρου ήταν τα σύκα, τα πεπόνια και οι παριανές πίτες. Συγκεκριμένα ο περίφημος Παριανός σατυρικός ποιητής Αρχίλοχος, όταν πήγε στη Θάσο, δεν μπορούσε να ξεχάσει τα μαύρα σύκα τα λεγόμενα «αιμώνια», που ήταν παραγωγή της Πάρου. Ο δε Αθήναιος μνημονεύει τα πεπόνια της Πάρου που τα ονόμαζε «σικυούς σπερματίες». Ο δε Πλίνιος αναφέρει ότι στην Πάρο υπήρχε ένα δάσος του οποίου τα δένδρα δεν καρποφορούσαν, τα δε αλιεύματα πέριξ της Πάρου ήταν περισσότερο αλμυρά από τα συνήθη.

Πολιτισμός

 

Το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό πάρκο Πάρου διοργανώνει από το 2009 το «Φεστιβάλ στο Πάρκο», ένα θερινό πρόγραμμα πολιτιστικών, αθλητικών και περιβαλλοντικών εκδηλώσεων στις εγκαταστάσεις του, το οποίο έχει διάρκεια από τον Ιούνιο έως και τον Σεπτέμβριο και φιλοξενεί διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

 

 

Αθλητισμός

 

Στο νησί λειτουργεί από το 1992 ο Ναυτικός Όμιλος Πάρου με έδρα στα Λειβάδια της Παροικίας. Δραστηριοποιείται στον ναυταθλητισμό με τμήματα κολύμβησης, ιστιοπλοΐας τριγώνου-ανοικτής θάλασσας, αλλά και με πολιτιστικές ή περιβαλλοντολογικές δράσεις. Η Πάρος λόγω των δυνατών ανέμων, προσφέρει την δυνατότητα ανάπτυξης ανάλογων αθλημάτων, όπως του κάιτσερφ και της ιστοσανίδας. Οι κύριες παραλίες όπου αναπτύσσονται τέτοιες δραστηριότητες, είναι αυτές της Πούντας και της Χρυσής Ακτής, όπου και υπάρχουν κέντρα εκμάθησης και ενοικίασης εξοπλισμού.

 

Πρόσβαση

 

Το αεροδρόμιο του νησιού, είναι ο Κρατικός Αερολιμένας Πάρου που συνδέει το νησί με την Αθήνα. Το λιμάνι στην χώρα της Πάρου ή Παροικιάς είναι ο κεντρικός λιμένας του νησιού. Τα λιμανάκια στη Νάουσα και το Πίσω Λιβάδι ενώνουν την Πάρο με άλλα Κυκλαδονήσια, κυρίως το καλοκαίρι, μέσω τουριστικών επιβατηγών σκαφών, καθώς και το λιμάνι στην Πούντα συνδέει το νησί με την Αντίπαρο με οχηματαγωγά καράβια καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

 

 

Natura

 

Η χλωρίδα της Πάρου δεν διαφέρει από τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια, και οι μέχρι τώρα καταγραφές δεν έχουν εντοπίσει απειλούμενα είδη στο νησί. Σήμερα, στην Πάρο, συναντάμε τα εξής είδη χλωρίδας: χαρουπιά, πουρνάρι, αρμυρίκι, κέδρο, αγριοκυπάρισσο, σχίνο, αγριελιά και θυμάρι.

 

Το μεγαλύτερο μέρος της φυσικής βλάστησης της Πάρου είναι υποβαθμισμένο λόγω της βοσκής, της οικοδομικής δραστηριότητας και έχει αντικατασταθεί φυσικά από θαμνώδη και χορτολιβαδική βλάστηση. Συναντάμε επίσης το πεύκο σε περιοχές που έχουν αναδασωθεί.

 

Στην πανίδα της Πάρου βρίσκουμε τα θηλαστικά λαγό και αγριοκούνελο.

 

Χαρακτηριστικό πτηνό στην Πάρο είναι η πέρδικα και συναντάμε αποδημιτικά οπως μπεκάτσες, φάσες, τρυγόνια και αρκετά υδρόβια. Τα κυριότερα είδη ορνιθοπανίδας της Πάρου είναι: δεκαοχτούρα, γκιώνης, κουκουβάγια, μελισσοφάγος, σταυροχελίδονο, κουρούνα, φλώρος, καρδερίνα, γερακίνα, αετογερακίνα, αιγαιόγλαρος, ασημόγλαρος, αγριοπερίστερο, σουσουράδα.

 

Οι προστατευόμενες χαρακτηρισμένες περιοχές Natura στην Πάρο είναι:

 

  • Η λιμνοθάλασσα της Σάντα Μαρίας, 2 χλμ ανατολικά της Νάουσας, με εμβαδόν 20 στρέμματα
  • Η περιοχή του έλους Κολυμπήθρες που βρίσκεται βορειοδυτικά του οικισμού της Νάουσας και έχει 30 στρέμματα εμβαδόν
  • Η ρεματιά με τις πεταλούδες, που βρίσκεται στο κέντρο περίπου του νησιού της Πάρου, κοντά στη μονή Χριστού. Χαρακτηριστικό της περιοχής είναι ένα ρυάκι και τα πολλά φρύγανα, πουρνάρια και αγριοκυπαρίσια. Ο βιότοπος αυτός έχει μεγάλη οικολογική σημασία λόγω της παρουσίας της πεταλούδας Tiger Month, σπάνιο φαινόμενο για την Ελλάδα
  • Ολόκληρη η περιοχή του Μώλου, οικισμού της ανατολικής Πάρου
  • Όλα τα μικρά νησάκια γύρω από το νησί της Πάρου.

 

 

Παραλίες

 

Η Πάρος είναι σημαντικός τουριστικός προορισμός και έχει σημαντικό αριθμό παραλιών κάποιες από τις οποίες είναι:

 

Βορειοανατολική πλευρά

Σάντα Μαρία, Μικρή Σάντα Μαρία, Πιπέρι, Άγιοι Ανάργυροι, Λάγγερη, Αμπελάς, Γλυφάδες, Φιλίζι

 

Βορειοδυτική πλευρά

Λιβάδια, Κριός, Μαρτσέλο, Σουβλιά, Καμίνια (ή Καμινάκια), Άγιος Φωκάς (Παροικιά), Μοναστήρι, ή παραλία Αγίου Ιωάννη, Κολυμπήθρες

 

Νοτιοανατολική πλευρά

Τσουκαλιά, Μώλος, Καλόγερος, Πίσω Λιβάδι, Λογαράς, Πούντα, Νέα Χρυσή Ακτή, ή Τσερδάκια, Χρυσή Ακτή, Δρυός, Λωλαντώνης, Γλύφα, Μπουτάρη

 

Νοτιοδυτική πλευρά

Φάραγγας, Πίσω Αλυκή, Αγ. Νικόλάος Αλυκής, Βουτάκος, Πούντα (απέναντι από την Αντίπαρο), Αγία Ειρήνη, Παρασπόρος, Δελφίνι, Όρμος του Μπέη